Τρίτη, 13 Οκτωβρίου 2009

H στρατηγική του Κρανιώτη είναι τώρα νεκρό γράμμα

Πιστεύω ακράδαντα ότι η στρατηγική του Κρανιώτη - χρησιμοποιώντας την ΕΕ για την επίλυση του ζητήματος της Κύπρου - είναι τώρα νεκρό γράμμα. Ομοίως είναι νεκρό γράμμα, η στρατηγική των Κρανιώτη-Παπανδρέου για τη διευθέτηση του θέματος του Αιγαίου, μέσω ένταξης της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Καμία από αυτές τις ιδέες δεν βασίστηκε στην υγιή λογική, κυρίως δεν υπήρξε τίποτα περισσότερο από τις αβάσιμες ελπίδες.

Η ελληνική κυβέρνηση διαπραγματεύτηκε την ένταξη της Κύπρου στην ΕΕ σε τρόπο που εξουδετερωνόταν σε μεγάλο βαθμό κάθε διπλωματικό όφελος για τη Κύπρο όσον αφορά η τουρκική κατοχή. Η λογική ήταν να προωθήσει διακανονισμό με την Τουρκία μέσω διαιτησίας των Ηνωμένων Εθνών. Ο Παπανδρέου και ο Σημίτης υποχρέωσαν τον Τάσο Παπαδόπουλο να δεσμεύσει τον εαυτό του με την απόφαση του Κόφι Ανάν παρά μια αμοιβαία και συμφωνηθείσα συμφωνία κατόπιν διαπραγματεύσεων από τη ελεύθερη βούληση των συμβαλλόμενων μερών. Το αποτέλεσμα ήταν το περιβόητο σχέδιο Ανάν.

Το σχέδιο αυτό υπέθεσε την πλήρη ένταξη της Τουρκίας στην ΕΕ, ενώ τότε η Τουρκία δεν ήταν ούτε εγκεκριμένος υποψήφιος για τη διαδικασία προσθήκης. Το σχέδιο υπέβαλε την κατάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και δημιούργησε μια νέα πολιτική οντότητα που μοιράστηκε την εξουσία με τους Τουρκοκυπρίους και έδωσε το δικαίωμα του βέτο στην Τουρκία πέρα από ολόκληρο το νησί. Ευτυχώς, ήταν αντικείμενο δημοψηφίσματος. Παρά τις έντονες πιέσεις από το ελληνικό πολιτικό κατεστημένο, ο κυπριακός λαός το απέρριψε, λόγω των φόβων ασφάλειας στο πλαίσιο της νέας οντότητας και του βαρύ τιμήματος της Τουρκίας που τους υποχρέωσαν να πληρώσει για την επανένωση του νησιού.

Ο Παπανδρέου και ο Σημίτης ήλπιζαν ότι μετά το σχέδιο Ανάν είχε εγκριθεί, θα προχωρήσουν σε συμβιβασμό πάνω από το Αιγαίο. Ήταν πεπεισμένοι καλά μετά την Ίμια ότι η Ελλάδα ποτέ δεν θα μπορούσε να αντέξει την Τουρκία στρατιωτικά και η ελληνική θέση θα γινόταν μόνο ασθενέστερη με την πάροδο του χρόνου. Θεώρησαν ότι η τουρκική προσχώρηση στην ΕΕ «θα δάμαζε το θηρίο», έτσι ώστε στη συνέχεια, η Τουρκία θα ήταν υποχρεωμένη να συμπεριφέρεται όπως κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα. Επίσης θεώρησαν ότι η ΕΕ θα στηρίξει ενεργά τα ελληνικά συμφέροντα πάνω από την τουρκική πλευρά. Αγνόησαν τους κινδύνους που η Τουρκία εντός της ΕΕ θα χρησιμοποίησε τη θέση της σαν μοχλό να αποσπάσει περισσότερες παραχωρήσεις από την Ελλάδα, καθώς και να ενεργεί ως ηγέτης όλων των μουσουλμάνων που ζουν στην ΕΕ σε μια διευρυμένη ρόλο. Ήδη από πολλά χρόνια έχουμε πικρή πείρα από το ρόλο του Τουρκικού Προξενείου στο Βόρειο Ελλάδα και πως συμπεριφέρεται με τους μουσουλμάνους της Θράκης. Η αποτυχία του δημοψηφίσματος του σχεδίου Ανάν ματαιώθηκαν τα σχέδια αυτά.

Η Τουρκία, όμως, τελικά κατάφερε να μπει στη διαδικασία ένταξης στην ΕΕ. Σήμερα μετά μια πενταετία παρ’ όλο καμία εγκεκριμένη χώρα δεν έχει αμφισβητηθεί πάντα την πλήρη ένταξη στην ΕΕ, η Τουρκία παραμένει υποψήφιος που λογοδοτεί για τη διαδικασία προσχώρησης.

Το θέαμα της ενταξιακής προοπτικής της Τουρκίας ήταν ένας κύριος παράγοντας που οδήγησε τους ψηφοφόρους της ΕΕ - κάθε φορά που τους δόθηκε η ευκαιρία να εκφραστούν με δημοψήφισμα - να απορρίψει τη Συνθήκη για «Ευροσύνταγμα». Οι λόγοι ήταν αρκετά προφανείς. Η Τουρκία θα είχε το μεγαλύτερο μπλοκ ψήφου στο νέο κοινοβούλιο της ΕΕ που θα χορηγηθεί με αυξημένες εξουσίες. Περαιτέρω η Τουρκία κατέστησε σαφές στις συνομιλίες προσχώρησης ότι είχε την πρόθεση να είναι η εκπρόσωπος όλων των Μουσουλμάνων στην ΕΕ και να διαδραματίσει ενεργό ρόλο σε περαιτέρω διαμόρφωση της ΕΕ για την αντιμετώπιση των συμφερόντων τους. Τρομοκρατημένοι γάλλοι και η ολλανδοί ψηφοφόροι απέρριψαν την προτεινόμενη Συνθήκη «Ευροσύνταγμα».

Σε περίπτωση που η Τουρκία γίνει πλήρες μέλος της ΕΕ θα αποτελούσε κινητήριο δύναμη για την επιδίωξη των συμφερόντων της εις βάρος της Ελλάδας και της Κύπρος εντός της ΕΕ, όπως ακριβώς προσπαθεί να κάνει στην Ελλάδα εναντίον του ΝΑΤΟ στο Αιγαίο. Ούτε η ΕΕ ούτε οι ΗΠΑ θέλουν μια ρήξη στις σχέσεις τους με την Τουρκία. Δεν μπορούν πάντοτε να ανταποκρίνονται σε κάθε τουρκικό αίτημα, γι 'αυτό πρέπει να συμβιβαστούν σε ορισμένα ζητήματα. Υπάρχει πάντα ο πειρασμός στους συμβιβασμούς τους, όπου η Ελλάδα και η Κύπρος πληρώνουν το λογαριασμό. Ακριβώς όπως το ΝΑΤΟ δεν μπορούσε να επιλύσει τυχόν διαφορές με την Τουρκία, δεν μπορούμε να αναμένουμε από την ΕΕ να επιλύσει σοβαρά θέματα όπως το Κυπριακό και το Αιγαίο.

Θα ήταν λάθος να αγνοήσει την αξία της διαμεσολάβησης από την ΕΕ, των ΗΠΑ ή του ΝΑΤΟ για τα θέματα αυτά. Η υπεράσπιση εθνικών θεμάτων, όμως, παραμένει το καθήκον των αντίστοιχων Ελληνικών και Κυπριακών κυβερνήσεων και δεν μπορεί να εκχωρηθεί. Η διαμεσολάβηση σημαίνει γεφύρωση των διαφορών μεταξύ των δύο πλευρών και παρέχει επαρκείς παραχωρήσεις για να ικανοποιήσει τα δύο μέρη. Είδαμε το σχέδιο Ανάν που ήταν προϊόν της διαμεσολάβησης και έχουμε κάθε λόγο να περιμένουν από τις Βρυξέλλες μια παρόμοια προσέγγιση.

Σήμερα η ισλαμική κυβέρνηση στην Τουρκία σφίγγει τα πιασίματά της στις αστικές ελευθερίες, ελεύθερος τύπος και κινείται προς τις στενότερες σχέσεις με το Ιράν και τις ομάδες πληρεξούσιού της όπως Hamas στη Μέση Ανατολή. Οι αρχές στην Ουάσιγκτον δεν έχουν πιάσει ακόμα ότι αυτή η τουρκική κυβέρνηση παίρνει τη χώρα κάτω από την ισλαμική πορεία και φέρνει τις ένοπλες δυνάμεις για να βάλει τακούνια εκεί επίσης. Σκέφτονται ακόμα ότι είναι πολύ ένα πρότυπο μιας μέτριας μουσουλμανικής κυβέρνησης.

Εν τω μεταξύ, θα δούμε πώς χειρίζεται η ΕΕ την τελευταία έκθεση προόδου για την ένταξη της Τουρκίας και το κατά πόσον η νέα ελληνική κυβέρνηση θα συνεχίσει να πιέζει για την ταχεία ένταξη της Τουρκίας παρά τις αντιρρήσεις από τα άλλα κράτη μέλη. Εάν η ΕΕ κάνει μια λογική απόφαση να παγώσει τη διαδικασία με την Τουρκία, είναι όλο το πιο πιθανόν να υποχρεώνει την Κύπρο με ένα συμβιβασμό σύμφωνα με τις κατευθύνσεις του Σχεδίου Ανάν. Η ΕΕ ευλόγησε και υποστήριξε το σχέδιο αυτό, αν θυμάστε.

Ας ελπίσουμε ότι οι ελληνικοί και κυπριακοί διπλωματικοί κύκλοι προειδοποιούν ιδιαιτέρως τους συνεργάτες τους της ΕΕ και των ΗΠΑ για αυτές τις εξελίξεις και τους αυξημένους γεωπολιτικούς κινδύνους με το σημερινό καθεστώς ισλαμιστών στην Τουρκία. Όλα αυτά απλά να αποδείξει πόσο επικίνδυνο το σχέδιο Anan ήταν και πώς βασίστηκε στην πολύ ελαττωματική σκέψη.



Δεν υπάρχουν σχόλια: