Κυριακή, 22 Νοεμβρίου 2009

Η Ελληνική οικονομία στο έλεος αριστερών ιδεολόγων του ΠΑΣΟΚ....


Tο δίλημμα

Tου Αλεξη Παπαχελα

Νομίζω πως το «ούτε ψύλλος στον κόρφο του» ακούγεται ολοένα και συχνότερα για τον υπουργό Οικονομικών που έχει αναλάβει το πιο κρίσιμο πόστο αυτής της κυβέρνησης σε μια από τις δυσκολότερες στιγμές της μεταπολιτευτικής περιόδου. Οπως άλλωστε δήλωσε ο ίδιος, η κατάρτιση του προϋπολογισμού έμοιαζε με μια προσπάθεια «τετραγωνισμού του κύκλου». Και τι κύκλου...

Κατ’ αρχήν ο κ. Παπακωνσταντίνου θα αρχίσει σύντομα να εμφανίζει φαινόμενα «σχιζοφρένειας». Θα πηγαίνει στο ECOFIN και, σύμφωνα με μαρτυρίες ομοτράπεζών του, θα αισθάνεται «ντροπή» που εκπροσωπεί την Ελλάδα και ακούει τόσα δυσάρεστα πράγματα για την αξιοπιστία της χώρας. Οσοι έχουν την ατυχία εδώ και μερικούς μήνες να εκπροσωπούν την χώρα σε κλειστά οικονομικά φόρα, επιστρέφουν πάντοτε στην Αθήνα βαθιά ανήσυχοι και ενίοτε τρομαγμένοι. Είναι σαν να έχει ξεχειλίσει το ποτήρι για τους αξιωματούχους των πρωταγωνιστών της Ε.Ε., οι οποίοι μιλούν για την Ελλάδα σαν μια χώρα που από λάθος ή από τύχη βρέθηκε στο ίδιο κλαμπ μαζί τους.

Αφού, λοιπόν, τα ακούει όλα αυτά, ο κ. Παπακωνσταντίνου μπαίνει στο αεροπλάνο και προσγειώνεται σε έναν διαφορετικό πλανήτη. Οι περισσότεροι εκ των συναδέλφων του υπουργών δεν συμμερίζονται τις ανησυχίες του, θεωρούν υπερβολικές τις αιτιάσεις των Ευρωπαίων και ενίοτε του ζητούν και τον λόγο γιατί δεν... ύψωσε το ανάστημά του στον Τρισέ ή στον Αλμούνια. Το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι πώς θα εξασφαλίσουν κονδύλια για να προχωρήσουν προγράμματα των υπουργείων τους, τα οποία υποσχέθηκε το ΠΑΣΟΚ προεκλογικά. Η αντίληψη που επικρατεί στην πλειοψηφία των κυβερνητικών στελεχών είναι μάλλον «μπακάλικη» με την έννοια ότι συχνά υποστηρίζουν πως «τι διαφορά θα κάνουν 300 εκατομμύρια; Βάλ’ τα τώρα και βλέπουμε», αγνοώντας την δημοσιονομική πραγματικότητα. Σύμμαχό τους έχουν το βαθύ ΠΑΣΟΚ το οποίο εξεφράσθη διά του κ. Παπουτσή και έδειξε πολύ καθαρά τα δόντια του. Το μήνυμα ήταν σαφές και δυστυχώς δείχνει τι θα κάνει η κυβέρνηση όταν ανοίξουν καυτά θέματα όπως το ασφαλιστικό και αρχίσει να νιώθει πραγματική πίεση.

Ο κ. Παπακωνσταντίνου πρέπει τώρα να ισορροπήσει ανάμεσα σε αυτούς τους δύο πλανήτες, τον πλανήτη των αγορών του κ. Τρισέ και του κ. Αλμούνια, από την μια και τον πλανήτη του κ. Παπουτσή, της ΑΔΕΔΥ και των πρωινάδικων, που χαράσσουν επί της ουσίας δημοσιονομική πολιτική, από την άλλη. Ο ίδιος γνωρίζει, ως καλός οικονομολόγος που είναι, τι πρέπει να κάνει αλλά και ότι βρίσκεται μεταξύ σφύρας και άκμονος: για να πετύχει, πρέπει να γίνει απόλυτα δυσάρεστος και κακός, με κάποιες ελπίδες να δικαιωθεί ύστερα από λίγα χρόνια. Αν όμως αποτύχει, οι περισσότεροι εντός της κυβέρνησης θα επιρρίψουν σε εκείνον την ευθύνη.

Το κρίσιμο όμως ερώτημα είναι το στίγμα που θα δώσει ο ίδιος ο πρωθυπουργός, από την ώρα, βεβαίως, που ο κ. Παπακωνσταντίνου θα του εξηγήσει καθαρά και χωρίς περιστροφές τα πραγματικά όρια της χώρας. Γιατί η βασικότερη αποστολή του υπουργού Οικονομικών, όπως απέδειξε η πρόσφατη ιστορία, είναι να λέει τα πράγματα όπως είναι στο αφεντικό του. Αν το αφεντικό θέλει να αγνοεί την πραγματικότητα ή δυσκολεύεται να γίνει δυσάρεστος ο ίδιος, τότε έρχεται η στιγμή του πραγματικού διλήμματος για τον υπουργό που κινδυνεύει να χρεωθεί τους λαϊκισμούς, τις επιπολαιότητες και την αναποφασιστικότητα άλλων. Δύσκολο πολύ το δίλημμα για ένα νέο, σοβαρό και έντιμο πολιτικό όπως ο κ. Παπακωνσταντίνου. Ποιος είπε, όμως, ότι η διακυβέρνηση σε κρίσιμες περιστάσεις είναι εύκολη υπόθεση;


Οι τραπεζίτες προειδοποιούν για τον κίνδυνο


του Γιαννη Παπαδογιαννη

Απογοητευμένα εμφανίζονται επιτελικά στελέχη τραπεζών από τον προϋπολογισμό του 2010 που κατατέθηκε την περασμένη Παρασκευή στη Βουλή, αλλά και γενικότερα από τα πρώτα δείγματα γραφής της νέας κυβέρνησης. Τα τραπεζικά στελέχη θεωρούν ότι οι δράσεις και οι ρυθμοί της κυβέρνησης δεν συμβαδίζουν με τον χαρακτηρισμό του πρωθυπουργού κ. Γιώργο Παπανδρέου ότι η χώρα και η οικονομία βρίσκονται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Διασυρμός

Οι επιτελείς των τραπεζών κάνουν πλέον ανοιχτά λόγο για τεράστιο δημοσιονομικό πρόβλημα και τον κίνδυνο η χώρα να διασυρθεί διεθνώς.

Προβλέπουν ότι ο χρόνος μετρά εναντίον μας και καθημερινά η χώρα πλησιάζει στο αρνητικό σενάριο: δηλαδή την καθίζηση της οικονομίας, την περαιτέρω υποχώρηση της αξιοπιστίας της χώρας στις διεθνείς αγοράς και εν τέλει την ενεργοποίηση ενός φαύλου κύκλου που θα οδηγήσει σε μεγάλη κοινωνική αναταραχή. Σημειώνουν ότι η βύθιση του Χρηματιστηρίου και η μεγάλη διεύρυνση του περιθωρίου (spread) δανεισμού του Δημοσίου αντανακλούν την ολοένα και αυξανόμενη ανησυχία για τη δυνατότητα της κυβέρνησης να αναμετρηθεί με τις μεγάλες προκλήσεις και να προχωρήσει σε δραστικές μεταρρυθμίσεις. Τα ίδια στελέχη χαρακτηρίζουν απογοητευτικό τον προϋπολογισμό ο οποίος εστιάζει, για άλλη μια χρονιά, στο σκέλος των εσόδων και αφήνει ανέγγιχτο τον μεγάλο ασθενή: τις δαπάνες και την αποδοτική κατανομή των εσόδων.

Αμφιβολίες για το αποτέλεσμα

Επίσης, αμφιβάλλουν για τις δυνατότητες επίτευξης των στόχων που έχουν τεθεί για την αύξηση των εσόδων, δεδομένου ότι η οικονομία βρίσκεται σε ύφεση. «Η πολιτεία αδυνατούσε να επιτύχει τους φορολογικούς στόχους στις ημέρες της ευφορίας, όταν η οικονομική δραστηριότητα ανθούσε», παρατηρούν δηκτικά.

Οι τραπεζίτες υπογραμμίζουν ότι αυτό που πρέπει να γίνει άμεσα είναι να αποκατασταθεί η αξιοπιστία της χώρας στις διεθνείς αγορές. Μόνο αν πείσουμε τους ξένους δανειστές θα μπορέσουμε με άνεση να καλύπτουμε τις χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας, σημειώνουν. Για να γίνει αυτό θα πρέπει να προχωρήσουμε άμεσα σε γενναίες διαρθρωτικές αλλαγές, στην εφαρμογή καινοτόμων πολιτικών και σε ρήξη με ομάδες συμφερόντων που επιβιώνουν σε βάρος του κοινωνικού συνόλου.

Πολυετής ύφεση

Παράλληλα, οι τραπεζίτες προειδοποιούν ότι αν παραμείνουμε σε αδράνεια και ακολουθήσουμε την παθητική λογική διαχείρισης των προηγούμενων ετών, τότε η ελληνική οικονομία και παρασυρθεί από τη δίνη μιας πρωτοφανούς «εγχώριας κρίσης», οδηγώντας τη χώρα σε πολυετή ύφεση με δυσβάστακτο κόστος για όλους.

Οι ξένοι πάντως φαίνεται ότι προβλέπουν τα χειρότερα. Σε αυτό αποδίδονται οι πιέσεις στο ελληνικό Χρηματιστήριο, που οδήγησαν σε πτώση των τραπεζικών, και όχι μόνο, μετοχών την προηγούμενη εβδομάδα αλλά και η εκτίναξη του spread στο υψηλότερο σημείο των τελευταίων πέντε μηνών.

Οι αναλυτές του οίκου αξιολόγησης Moody’s εκτιμούν ότι το πιθανότερο είναι να διογκωθούν τα προβλήματα της χώρας την επόμενη πενταετία. Μάλιστα, ο οίκος Moody’s διατύπωσε την ανησυχία της για τις αναπτυξιακές δυνατότητες της χώρας όχι μόνο για το 2010 ή το 2011, αλλά για τα επόμενα 10 χρόνια.


Η αξιοπιστία...

Tου Νικου Κωνστανταρα

Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τραπέζης, Ζαν-Κλοντ Τρισέ, δηλώνει ότι η Ελλάδα κινδυνεύει να χάσει την αξιοπιστία της και ζητεί «ένα σοβαρό σχέδιο ανάταξης» της οικονομίας μας. Την ίδια ώρα, ο πρωθυπουργός επαναλαμβάνει ότι προτεραιότητά του είναι να τηρηθούν οι προεκλογικές υποσχέσεις του ΠΑΣΟΚ. Οι δεσμεύσεις για τη διοχέτευση μερικών δισ. ευρώ με στόχο την ανάπτυξη και τη βοήθεια σε ανθρώπους με χαμηλά εισοδήματα, κινούνται σε αντίθετη κατεύθυνση απ’ αυτήν που αναμένει η Ευρωπαϊκή Ενωση. Ετσι εγείρεται θέμα αξιοπιστίας: αν η κυβέρνηση τηρήσει τις υποσχέσεις στους ψηφοφόρους, θα φανεί αξιόπιστη προς αυτούς, αλλά αν με αυτόν τον τρόπο δεν μπορέσει να μειώσει το δημόσιο έλλειμμα και το χρέος, τότε η χώρα θα αποδειχθεί αναξιόπιστη προς τους Ευρωπαίους εταίρους της. Πώς μπορεί μια αφηρημένη έννοια, όπως η «αξιοπιστία» να παρουσιάζεται ως ένα απόλυτο, πλατωνικό ιδεώδες, αλλά να σημαίνει διαφορετικά πράγματα σε διαφορετικές περιστάσεις;

Στην πολιτική, η αξιοπιστία –όπως η αλήθεια– είναι σχετική, μια ρευστή έννοια. Καμιά φορά πρέπει να φανούμε αναξιόπιστοι κάπου, για να ανακτήσουμε αξιοπιστία αλλού. Για παράδειγμα, αν το ΠΑΣΟΚ έβγαινε σήμερα και έλεγε ότι όταν μοίραζε προεκλογικές υποσχέσεις δεν γνώριζε πόσο δύσκολη ήταν η πραγματική δημοσιονομική κατάσταση –λόγω της αναξιοπιστίας της προηγούμενης κυβέρνησης– δεν θα έπρεπε να φοβάται το πολιτικό κόστος της αθέτησης των υποσχέσεων του. Η Νέα Δημοκρατία, η οποία συνεχώς αναθεωρούσε το έλλειμμα και το χρέος, δεν θα μπορούσε να καταγγείλει το ΠΑΣΟΚ για αναξιοπιστία, λόγω της δικής της αποτυχίας. Η εμμονή του ΠΑΣΟΚ, όμως, να τηρήσει αυτά που δεν μπορεί να τηρήσει, εκθέτουν και τους κυβερνώντες και την Ελλάδα ως ανίκανους στην αντιμετώπιση του οικονομικού προβλήματος.

Εδώ φαίνεται ότι ο Γιώργος Παπανδρέου έχει βγάλει εσφαλμένα συμπεράσματα από τη συμμετοχή του στις κυβερνήσεις του πατέρα του. Ο Ανδρέας Παπανδρέου έπαιζε με την αξιοπιστία όπως τον βόλευε («αναξιόπιστα», δηλαδή). Επειδή γνώριζε καλά τους οπαδούς του, ήξερε ότι στην πολιτική μπορείς να λες ένα και να κάνεις το άλλο. Εξελέγη το 1981 με τη δέσμευση να αποσύρει την Ελλάδα από την ΕΟΚ και το ΝΑΤΟ. Το 1985, επανεξελέγη πανηγυρικά, ενώ δεν είχε κάνει ούτε το ένα ούτε το άλλο. Αυτό που είχε πετύχει, όμως, ήταν να πείσει τους ψηφοφόρους του να πιστεύουν ότι θα βελτίωνε το επίπεδο ζωής τους, και ας μην τηρούσε όλες τις υποσχέσεις του. Μέσα από την ανακολουθία του τηρούσε μια μορφή αξιοπιστίας. Σήμερα που η χώρα απειλείται άμεσα με χρεοκοπία, πιστεύει κανείς ότι αυτά που προτείνει το ΠΑΣΟΚ θα βελτιώσουν τη ζωή μας;

Ο Κώστας Καραμανλής, επίσης, έπαιξε περίεργο παιχνίδι με την αξιοπιστία: ενώ μιλούσε με περισσή αυστηρότητα για τα επιτεύγματα της κυβέρνησής του στην οικονομία, και συνεχώς ανήγγελλε μεταρρυθμίσεις, η αντιμετώπιση των προβλημάτων ήταν τόσο άτολμη και αποτυχημένη ώστε να αποτελεί οικτρή αθέτηση των δικών του δεσμεύσεων. Οι τελευταίες, προεκλογικές υποσχέσεις για «σφιχτή» οικονομική πολιτική απλώς επιβεβαίωναν την προηγούμενη ανακολουθία κηρυγμάτων και πράξεων. Οι παλινωδίες της δικής του κυβέρνησης, εξάλλου, είναι που στοιχειώνουν τις σχέσεις μας με την Ευρώπη σήμερα. Επίσης, η κατάργηση αποφάσεων και συμφωνιών (όπως αυτές της απόσυρσης αυτοκινήτων και της παραχώρησης προβλήτας του Πειραιά στην Cosco) δεν εκθέτουν το ένα ή το άλλο κόμμα, αλλά το αναξιόπιστο ελληνικό κράτος.

Δυστυχώς, όμως, δεν είναι μόνον η Ελλάδα που υποφέρει από έλλειψη αξιοπιστίας. Τα θλιβερά παζάρια τα οποία οδήγησαν στην επιλογή δύο εντελώς άσημων πολιτικών να αναλάβουν την προεδρία και την εξωτερική πολιτική της μεγαλύτερης οικονομίας του κόσμου, δείχνει ότι οι 27 ηγέτες της Ε.Ε. δεν είναι έτοιμοι να υποταχθούν στις δομές της νέας ένωσης, στην ανάγκη να αποκτήσει την αναγκαία αξιοπιστία. Για να παραμείνουν κυρίαρχοι στη δική τους χώρα, υπονομεύουν την Ευρώπη και τη σχέση της χώρας τους με την Ε.Ε. Ο,τι κάνει η Ελλάδα στον τομέα της οικονομίας, δηλαδή. Και για μεν την Ελλάδα, το κόστος της αναξιοπιστίας είναι ακριβότερο χρήμα, η απειλή της χρεοκοπίας και η χλεύη των εταίρων. Για την Ευρώπη, όμως, αν οι νέοι ηγέτες δεν σταθούν στο ύψος των περιστάσεων, η πιο ελπιδοφόρα ένωση ελεύθερων λαών που υπήρξε ποτέ κινδυνεύει με απαξίωση και κατάρρευ

Δεν υπάρχουν σχόλια: