Πέμπτη, 22 Οκτωβρίου 2009

H σκιαμαχία του ΓΑΠ

Το θέατρο του ΓΑΠ με τις αλλαγές στα υπουργεία δεν λύνει τη δομική ανεπάρκεια του ελληνικού πολιτικού συστήματος.


Η δομική ανεπάρκεια του ελληνικού πολιτικού συστήματος


Του Kevin Featherstone*

Η ελληνική κοινή γνώμη εμφανίζεται, για μια ακόμη φορά, απογοητευμένη από την αποτυχία της πολιτικής της ηγεσίας να επιλύσει τα προβλήματα της χώρας. Ο ήρωας του χθες φαίνεται να διαψεύδει τις προσδοκίες. Πολλοί Ελληνες –εθισμένοι στις «προσωπικότητες»– διαβλέπουν ως μοναδική λύση την αντικατάσταση του ηγέτη. Τα πράγματα όμως δεν είναι τόσο απλά...

Κυρίαρχη θέση στον καθημερινό πολιτικό λόγο στην Ελλάδα κατέχει η ασημαντολογία: πρόκειται για ένα είδος διασκέδασης, χωρίς ίχνος ουσίας. Προξενεί αλγεινή εντύπωση το γεγονός ότι ενώ οι πάντες στηλιτεύουν τις αποτυχίες του τάδε ή του δείνα ηγέτη, κανείς, σχεδόν, δεν συζητεί για το τι σημαίνει χρηστή διακυβέρνηση. Αλλωστε, η επιτυχία ενός ηγέτη εξαρτάται από πολλούς παράγοντες: από την προσωπικότητα και την στοχοπροσήλωσή του, αλλά και από τις δομές και τις λειτουργίες της εξουσίας.

Η δομή της εκτελεστικής εξουσίας στην Ελλάδα αποτελεί ένα ιδιαίτερο μείγμα του αμερικανικού, του βρετανικού και του γαλλικού μοντέλου, με τη διαφορά ότι αποφεύγεται προσεκτικά η υιοθέτηση οποιουδήποτε πλεονεκτήματος και από τα τρία. Σύμφωνα με τις διατάξεις του Συντάγματος, ο Ελληνας πρωθυπουργός δεν είναι τίποτε λιγότερο από έναν εκλεγμένο δικτάτορα. Μπορεί να απολύει και να προσλαμβάνει κατά βούληση, να επιλέγει όποιους θέλει, να θεσπίζει επιτροπές και διαδικασίες, να δημιουργεί και να καταργεί υπουργεία. Επιπλέον, ο ρόλος του στο Κυβερνητικό Συμβούλιο (ΚΥΣΥΜ) και στην Κυβερνητική Επιτροπή (ΚΥΕΠ) εξαρτάται de facto
από τις εκάστοτε διαθέσεις του.

Ουσιαστικά, όμως, η θέση του πρωθυπουργού αποδυναμώνεται από σημαντικές αντιφάσεις. Η
συνταγματική του παντοδυναμία υπονομεύεται από τις ελλείψεις σε ανθρώπινο δυναμικό και τις αδυναμίες των εποπτικών και ελεγκτικών μηχανισμών που έχει στη διάθεσή του. Το πρωθυπουργικό γραφείο της Ιρλανδίας, μιας χώρας με παρόμοιο πολιτικό σύστημα, αλλά με πληθυσμό υποπολλαπλάσιο εκείνου της Ελλάδας, έχει τριπλάσιο αριθμό υπαλλήλων από όσους το Μέγαρο Μαξίμου.

Οι πρωθυπουργοί στην Ελλάδα ηγούνται ενός γιγαντιαίου κρατικού μηχανισμού, ο οποίος όμως βρίσκεται επί της ουσίας υπό τον πλήρη έλεγχο των υπουργών. Τα υπουργεία συνιστούν τα πιο άρτια προστατευμένα νησιά της ελληνικής επικράτειας. Η οριζόντια συνεργασία μεταξύ τους θεωρείται επικίνδυνη και οποιεσδήποτε κινήσεις προς αυτήν την κατεύθυνση ματαιώνονται. Θεσμικά, δεν υφίσταται κανένας μηχανισμός για την εποπτεία των υπουργείων, παρά τις όποιες προθέσεις των πρωθυπουργών. Στα δε υπουργεία, αν εξαιρέσει κανείς τα κορυφαία, η κατάσταση που επικρατεί είναι χαώδης. Το αποτέλεσμα είναι η αδυναμία εφαρμογής των κυβερνητικών προγραμμάτων. Οι ίδιοι οι υπουργοί προσωπικά δεν έχουν τον έλεγχο του τι συμβαίνει στα υπουργεία τους και εμφανίζονται ελαστικοί απέναντι στη διαφθορά. Πολύ συχνά βρίσκει κανείς στα νομοσχέδια συγκεκαλυμμένες προσωπικές εκδουλεύσεις ή τροπολογίες της τελευταίας στιγμής
για τον ίδιο λόγο.

Αναμφίβολα, πολλές ελληνικές κυβερνήσεις έχουν να επιδείξουν αξιόλογες επιτυχίες, για τις οποίες μπορούν να είναι περήφανες. Ιδιάζουσες περιπτώσεις αποφασισμένων και εργασιομανών πρωθυπουργών, υπουργών και συμβούλων, κατάφεραν να ξεπεράσουν τα συστημικά εμπόδια που βρήκαν στον δρόμο τους. Αποτελεσματικοί πρωθυπουργοί ήταν εκείνοι που βρίσκονταν σε συνεχή επικοινωνία με τα υπουργεία τους και έθεταν υψηλές απαιτήσεις. Ενας εθνικός στόχος ή μια κεντρική πολιτική επιλογή έχουν σημαντικές πιθανότητες επιτυχίας όταν γίνονται απόλυτη προτεραιότητα. Οπως έλεγε και ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, μια ισχυρή προσωπικότητα σε ένα υπουργείο μπορεί να κάνει τη διαφορά.

Το πρόβλημα της διακυβέρνησης στην Ελλάδα όμως είναι πιο βαθύ. Το σύστημα επαφίεται κυρίως στο φιλότιμο των προσώπων και πολύ λιγότερο στην αποτελεσματικότητα των θεσμών. Δεν υπάρχει μηχανισμός θεσμικής μνήμης για την ομαλή μετάβαση από τη μία κυβέρνηση στην επόμενη. Πιο συγκεκριμένα, διακρίνει κανείς δύο αδύνατα σημεία:

Πρώτον, ο πρωθυπουργός έχει περιορισμένη βοήθεια από εξειδικευμένο προσωπικό. Σε μια
κουλτούρα που δίνει έμφαση στην προσωπική εμπιστοσύνη και αφοσίωση, οι πρωθυπουργοί
προτιμούν συνήθως να περιστοιχίζονται από κλειστές ομάδες «ημετέρων». Η πρακτική αυτή αγνοεί τους βασικούς κανόνες της κατανομής αρμοδιοτήτων και του μάνατζμεντ για χάρη των προσωπικών σχέσεων.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η δυνατότητα αξιολόγησης των κυβερνητικών πρωτοβουλιών είναι σχεδόν μηδαμινή. Ως εκ τούτου, συνεχίζει να υπερισχύει η άποψη ότι η δουλειά της κυβέρνησης σταματά με την ψήφιση των νόμων. Ανύπαρκτη είναι και η δυνατότητα να διερευνηθούν οι στρατηγικές ανάγκες της χώρας με μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα, εκτός αν συστηθεί σχετική ad hoc επιτροπή σε κάποιον τομέα. Ακόμη και όταν υπάρχουν τέτοιες επιτροπές, όμως, δεν υπάρχουν θεσμικά κανάλια για την αξιολόγηση των ευρημάτων τους.

Δεύτερον, ο μηχανισμός διυπουργικής συνεργασίας παραμένει υπανάπτυκτος. Επιτροπές και
υποεπιτροπές υφίστανται μόνο στα χαρτιά. Μέχρι και τη δεκαετία του 1990, δεν κρατούνταν πρακτικά από τις συνεδριάσεις των υπουργικών συμβουλίων και των διυπουργικών επιτροπών, ενώ ακόμη και σήμερα τα πρακτικά δεν μοιράζονται στους υπουργούς και τα επιτελεία τους. Εν ολίγοις, οι απαραίτητες πληροφορίες δεν ρέουν, ως όφειλαν, με κάποιο συντεταγμένο τρόπο. Οι ολιγομελείς ομάδες που πλαισιώνουν τους πρωθυπουργούς προσπαθούν να τους κρατούν ενήμερους για τα ζητήματα άμεσης προτεραιότητας και είναι αλήθεια ότι ένας δυναμικός ηγέτης μπορεί να ασκήσει
έλεγχο στη κυβέρνηση. Στην καλύτερη περίπτωση, όμως, η εποπτεία αυτή παραμένει υποτυπώδης, γεγονός που μειώνει την ικανότητα να ελέγχεται η υλοποίηση γενικότερων στόχων, η συνέπεια των πρωτοβουλιών και η πρόοδος της εφαρμογής τους.

Εν κατακλείδι, οι Ελληνες πρωθυπουργοί είναι δικτάτορες με δεμένα χέρια. Τα μέσα που διαθέτουν είναι περιορισμένα. Το μόνο που μας μένει είναι η προσωπικότητα, άλλοτε δυναμική και άλλοτε όχι. Ακόμη και όσοι θα ήταν εν δυνάμει άριστοι πρωθυπουργοί, υπονομεύονται από το κακοσχεδιασμένο σύστημα. Οπότε, η συζήτηση περί ηγεσίας και ηγετικών ικανοτήτων είναι στην καλύτερη περίπτωση επιφανειακή, από τη στιγμή που δεν ακουμπά το μείζον ζήτημα των μηχανισμών άσκησης εξουσίας. Η απογοήτευση λοιπόν για τα πεπραγμένα των κυβερνήσεων οφείλεται στην ανεπάρκεια των μέσων που έχουν στη διάθεσή τους.

* Ο κ. Kevin Featherstone είναι καθηγητής στο Ιδρυμα Μελετών της Σύγχρονης Ελλάδας
«Ελευθέριος Βενιζέλος» του LSE.__

Συνελήφθη γιος στελέχους του ΣΥΝ για ένοπλη ληστεία τράπεζας στου Γκύζη

Όλες οι εφημερίδες του κεντροαριστερού χώρου το αποσιώπησαν

Συνελήφθη γιος στελέχους του ΣΥΝ για ένοπλη ληστεία τράπεζας στου Γκύζη
από την εφημερίδα Καθημερινή




Nίκος Βούτσης

Στα γραφεία της Ασφάλειας Αττικής εκρατείτο και ανακρινόταν έως αργά χθες ο 23χρονος Γιώργος Βούτσης, γιος του μέλους του Πολιτικού Γραφείου του ΣΥΝ Νίκου Βούτση, ο οποίος συνελήφθη ως ο ένας εκ των δύο δραστών ένοπλης ληστείας που σημειώθηκε χθες το πρωί σε υποκατάστημα τράπεζας, στου Γκύζη. Εν τω μεταξύ άκαρπες παρέμεναν έως τις βραδινές ώρες, οι έρευνες για τον εντοπισμό του συνεργού του, ο οποίος διέφυγε μετά τη ληστεία, καθώς σύμφωνα με την Αστυνομία, ο συλληφθείς αρνήθηκε να αποκαλύψει την ταυτότητά του.

Τα πολεμοφόδια που βρέθηκαν στην κατοχή του 23χρονου, τη στιγμή που ακινητοποιήθηκε από τους αστυνομικούς, δύο περίστροφα και μία χειροβομβίδα μεταφέρθηκαν στη Διεύθυνση Εγκληματολογικών Ερευνών για να εξεταστεί αν έχουν χρησιμοποιηθεί σε παρόμοιες ενέργειες κατά το παρελθόν. Το ίδιο συνέβη και με αντικείμενα που βρέθηκαν, από την αστυνομία, στο σπίτι του 23χρονου στο Κουκάκι. Πληροφορίες από την ΕΛ.ΑΣ. αναφέρουν ότι στο διαμέρισμα της οδού Φράττι βρέθηκαν κουκούλες, γάντια, σφεντόνες και σιδηρολοστοί, που ενδεχομένως ο συλληφθείς να είχε χρησιμοποιήσει σε πρόσφατες καταδρομικές επιθέσεις σε βάρος τραπεζών ή άλλων στόχων (όπως δημόσια κτίρια) στο κέντρο της Αθήνας. «Πιστοποιούν τη συμμετοχή του σε άλλες έκνομες ενέργειες» σχολίασαν στην «Κ» αξιωματικοί της ΕΛ.ΑΣ.

Ο 23χρονος ήταν από καιρό γνωστός στις αρχές για τη συμμετοχή του σε επεισόδια στο κέντρο της Αθήνας. Προ τριετίας είχε συλληφθεί και καταδικαστεί επειδή σε έλεγχο που του είχε γίνει βρέθηκαν στην κατοχή του βόμβες μολότοφ (του είχε επιβληθεί ποινή φυλάκισης με αναστολή), ενώ σύμφωνα με αστυνομικούς είχε αρκετές φορές προσαχθεί στην Ασφάλεια κατά τη διάρκεια επεισοδίων στο περιθώριο συλλαλητηρίων, όπως π.χ. συνέβη κατά τις φοιτητικές κινητοποιήσεις της περασμένης άνοιξης. Πληροφορίες πάντως που διέρρευσαν για πιθανή συμμετοχή του στους επονομαζόμενους «ληστές με τα μαύρα», μέλος των οποίων ήταν ο καταδικασθείς Γ. Δημητράκης, αποδεικνύονται αναληθείς.

Η ένοπλη ληστεία που οδήγησε στη σύλληψη του Βούτση σημειώθηκε στις 11.45 π.μ. στο υποκατάστημα της Εθνικής Τράπεζας στην οδό Γκύζη 34. Ο Βούτσης μαζί με τον συνεργό του εισέβαλαν στην τράπεζα και με την απειλή όπλων και χειροβομβίδας ακινητοποίησαν όσους ήταν εκεί και άρπαξαν 23.000 ευρώ. Ως μέσο διαφυγής ο 23χρονος χρησιμοποίησε ποδήλατο το οποίο μάλιστα είχε φορτώσει με σακούλες με ψώνια για να μην κινήσει υποψίες. Περαστικοί ωστόσο που παρατηρούσαν τις κινήσεις τους τον ακολούθησαν και στη διασταύρωση των οδών Μπουκουβάλα και Ραγκαβή ο νεαρός οδηγός φορτηγού κατάφερε να τον ακινητοποιήσει. Στο σημείο έσπευσαν στη συνέχεια ισχυρές δυνάμεις της Αστυνομίας που προχώρησαν στη σύλληψη του 23χρονου.

http://elkosmos.gr/site/
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_politics_1_04/10/2007_243866
http://www.e-grammes.gr/article.php?id=2827
http://www.skai.gr/master_story.php?id=61600
http://www.e-tipos.com/newsitem?id=11650#ekloges3
http://www.espressonews.gr/default.asp?pid=21&la=1&catid=1&artid=455667&pg=1

Οι μεταρρυθμίσεις και το 12,14%

Η Αριστερά έχει τεράστια επιρροή της στη ελληνική πολιτική σκηνή. Η ΝΔ ντρέπεται να πει καν ότι έχει σχέση με τη Δεξιά και έχασε μάλιστα εντελώς τη μεσαία τάξη όταν έδειξε πως είναι ανίκανη να διαχειρισθεί θέματα νόμου και τάξης. Εμείς στο ΛΑ.Ο.Σ δεν κατορθώσαμε να να πάρουμε αρκετoύς ψήφους από τη μεσαία τάξη στις πρόσφατες εκλογές.

Του Aλεξη Παπαχελα

Μερικές φορές νομίζω ότι έχω ένα πρόβλημα με τα μαθηματικά μου. Και εξηγούμαι: 4,60 συν 7,54 νόμιζα ότι κάνει 12,14, δηλαδή το συνολικό ποσοστό που πήραν στις τελευταίες εκλογές τα δύο κοινοβουλευτικά κόμματα της Αριστεράς. Τα δύο αυτά κόμματα έχουν πολύ μεγαλύτερη επιρροή από αυτή που αναλογεί στο 12,14%, γιατί έχουν δημιουργήσει τον μπαμπούλα του πολιτικού κόστους. Το ΠΑΣΟΚ πολλές φορές δεν τόλμησε στο παρελθόν να υιοθετήσει νεωτεριστικές απόψεις για την Παιδεία κ.ά. θέματα, με το επιχείρημα πως «θα χάσουμε πολύ από Αριστερά». Η κεντροδεξιά παράταξη πάλι ντρέπεται να πει καν ότι έχει σχέση με τη Δεξιά λες και οι πελάτες της θα πάνε στον ΣΥΡΙΖΑ ή στο ΚΚΕ. Εγκλωβισμένη στο ενοχικό σύνδρομο που δημιουργήθηκε μεταπολιτευτικά στην Ελλάδα, η Kεντροδεξιά έχασε μάλιστα εντελώς τη μεσαία τάξη όταν έδειξε πως είναι ανίκανη να διαχειρισθεί θέματα νόμου και τάξης.

Αυτές τις πρώτες ημέρες της νέας «πράσινης» διακυβέρνησης είναι προφανές πως τα δύο κόμματα της Αριστεράς προσπαθούν να υψώσουν τον μπαμπούλα του πολιτικού κόστους με βίαιες και μη κινητοποιήσεις. Σκοπός τους κατά βάθος είναι να απομυθοποιήσουν γρήγορα το ΠΑΣΟΚ και να αρχίσουν να εισπράττουν τη δυσαρέσκεια όσων περίμεναν θαύματα από την κυβέρνηση Παπανδρέου ή όσων θα υποφέρουν από τις συνέπειες μιας κρίσης που θα βαθύνει το 2010. Θα χτυπήσουν όπου μπορούν, ειδικά όταν τους ανοίγει την όρεξη η αμφίθυμη στάση των κυβερνητικών στελεχών απέναντι στην Cosco, τον ΟΤΕ και την Ολυμπιακή.

Το πρόβλημα είναι πως ποτέ καμία κυβέρνηση, του ενός ή του άλλου κόμματος εξουσίας, δεν θέλει να πει τα πράγματα με το όνομά τους, αφήνοντας την Aριστερά και τους συνδικαλιστές να διαμροφώνουν την κοινή γνώμη. Γι’ αυτό δεν γνωρίζει η κοινή γνώμη την αλήθεια για το στάτους των εργαζομένων στο λιμάνι, γι’ αυτό δεν γελάει κανείς όταν διαβάζει για «απολυμένους της Ολυμπιακής», αντί για το σωστό «παχυλά αποζημιωμένους εργαζόμενους της Ολυμπιακής».

Τα δύο κόμματα εξουσίας κάποτε θα καταλάβουν ότι η κοινωνία θέλει αλλαγές και μεταρρυθμίσεις και γι’ αυτό τους έδωσε το 77,40% των ψήφων της. Ο Κώστας Καραμανλής, στο κάτω κάτω, δεν έχανε σε δημοτικότητα όταν έκλειναν κάθε μέρα οι δρόμοι, αλλά εκείνος επέμενε στη μεταρρύθμιση στην Παιδεία ή στη μικρομεταρρύθμιση του ασφαλιστικού.

Η νέα κυβέρνηση έχει δύο δρόμους να διαλέξει. Ο ένας είναι να μην προχωρήσει σε καμία ουσιαστική μεταρρύθμιση, να δώσει μια «μάχη» για τον τέταρτο δρόμο προς τον σοσιαλισμό και να αποφασίζει συχνά με βάση το τι θέλει το 12,14%. Ο άλλος δρόμος είναι να πάρει μια ανάσα, να προχωρήσει στις μεταρρυθμίσεις που απαιτούνται, να φροντίσει τα ευάλωτα στρώματα του πληθυσμού, να αφήσει τον κ. Πάγκαλο να χειρισθεί τα «αριστερά μέτωπα» και να ελπίσει σε μια «πράσινη ανάπτυξη» στο τέλος. Στην πρώτη περίπτωση, η ανώμαλη προσγείωση θα έλθει γρήγορα και απότομα. Στη δεύτερη, η πτήση θα είναι άσχημη και επικίνδυνη, αλλά με μικρές ελπίδες για μια πιο μαλακή και ασφαλή προσγείωση.

Το ΚΚΕ του μέλλοντος

Ο Κομμουνισμός ζει και βασιλεύει ακόμα στην ελληνική πολιτική....

Tου Στεφανου Κασιματη

«Θα ήθελα να επισημάνω, σε σχέση και με τις τελευταίες εξελίξεις, ότι αν ακολουθήσουμε τις μονόδρομες πολιτικές έτσι όπως έρχονται από τις Βρυξέλλες δεν πρόκειται να δούμε άσπρη μέρα». Πολύ σωστά! Υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρχουν πάντα κορόιδα να δανείζουν το ελληνικό κράτος, πρέπει να εξακολουθήσουμε να δανειζόμαστε και να τα μοιράζουμε στον κόσμο, μέσω περιττών θέσεων εργασίας σε αντιπαραγωγικούς οργανισμούς του Δημοσίου. Αν παρ’ όλα αυτά δεν συνεννοηθούμε με τις Βρυξέλλες, φεύγουμε από το ευρώ και τυπώνουμε δραχμές κατά βούληση. Οταν πια η δραχμή θα έχει χάσει τελείως την αξία της και η φτώχεια θα έχει μοιραστεί σε όλους (εκτός από τους πολύ πλούσιους...), οι άσπρες μέρες θα έλθουν με την εκ περιτροπής διανομή ζάχαρης και δημητριακών από κρατικά φορτηγά στις γειτονιές, όπως συμβαίνει στη Βενεζουέλα του Τσάβες.

Το άτοπον αυτής της πολιτικής θέσης είναι προφανές. Το ενδιαφέρον όμως είναι ότι την εκστομίζει ο Αλέξιος του ΣΥΡΙΖΑ (η άλλοτε ανανεωτική Αριστερά...), ενώ το φυσιολογικό θα ήταν αν επρόκειτο για την Αλέκα του ΚΚΕ. Αυτό όμως είναι η αιτία της απειλής που αισθάνεται το ΚΚΕ από τον ΣΥΡΙΖΑ και γι’ αυτό τον πολεμά με πάθος. Ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να σκόνταψε στα Δεκεμβριανά του 2008 και στη διαμάχη Τσίπρα - Αλαβάνου, αλλά σηκώθηκε και συνεχίζει γι’ αυτό που έχει βάλει σκοπό: Να γίνει ένα ΚΚΕ του μέλλοντος, χωρίς τη θεολογία του σταλινισμού. Ολόιδιο ως προς την ουσία, εξίσου αναχρονιστικό, φθονερό και ιδεοληπτικό, απλώς κάπως πιο ανθρώπινο και νορμάλ στην όψη. Η ύπαρξη του ΣΥΡΙΖΑ και η επιμονή στην πορεία θυμίζει στο ΚΚΕ ότι την ιδεολογική ορθοδοξία του περιμένει η μοίρα των παλαιοημερολογιτών...

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...