Τρίτη, 28 Σεπτεμβρίου 2010

Λείπει η αυτογνωσία σήμερα απ’ τους Έλληνες!

Το «γνώθι σαυτόν», δηλαδή η αυτογνωσία, ένα απόφθεγμα που αποδίδεται στον Λακεδαιμόνιο Χίλωνα, το οποίο έβλεπε κανείς εισερχόμενος στους Δελφούς στις προσόψεις ιερών, ήταν για τους αρχαίους Έλληνες και εξακολουθεί να είναι το πιο βασικό στάδιο για την ηθική και πνευματική ανέλιξη του ανθρώπου. Επιπλέον, είναι το εφαλτήριο για την ατομική και τη συλλογική ευδαιμονία.

Δυστυχώς, διάφοροι εξωτερικοί παράγοντες, αλλά και εσωτερικές παρορμήσεις, όπως ο εγωισμός, δυσκολεύουν την ειλικρινή και ευκρινή αυτοενδοσκόπηση για τη διαπίστωση των ελαττωμάτων, των προτερημάτων και των δυνατοτήτων μας. Γι’ αυτό το λόγο είναι πολύ χρήσιμες, ως ερεθίσματα για την αυτογνωσία, οι κρίσεις που διατυπώνονται για μας από αξιόλογους τρίτους και ανεξάρτητους παρατηρητές.
Κρίνoυμε σκόπιμο σήμερα να παραθέσουμε και να σχολιάσουμε με συντομία τις διαπιστώσεις ενός διακεκριμμένου συγγραφέα και οικονομικού αναλυτή, του Μάικλ Λιούις (ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 18.7.10).


• Πρώτον, «Η αποσύνδεση του μέσου Έλληνα από την αρχαία Ελλάδα». Μια πικρή πράγματι αλήθεια! Ενώ κομπάζουμε για την αρχαία ελληνική κληρονομιά (λογοτεχνία, φιλοσοφία, ρητορική, τέχνη, επιστήμες, δημοκρατία κ.ά.), όταν συγκρίνουμε τον εαυτό μας με τους υπόλοιπους λαούς π.χ. της Ευρώπης, την ίδια στιγμή την απαξιώνουμε με τη στάση μας στο εσωτερικό, ως πολιτεία και ως άτομα, τόσο με την αδιαφορία για την προστασία και ενίοτε με την εγκληματική εγκατάλειψη των αρχαίων ελληνικών μνημείων, καθώς και με την πλήρη άγνοια που έχουμε οι περισσότεροι των πνευματικών θησαυρών του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού, αλλά και με την αντίθεσή μας στην ενίσχυση της διδασκαλίας της αρχαίας ελληνικής γλώσσας και λογοτεχνίας και, κατά συνέπεια, στη διαμόρφωση με βάση τις αξίες αυτού του πολιτισμού του ήθους των νέων μας.

• Δεύτερο: «Μια παράξενη αποσύνδεση μεταξύ του πόσο ευχάριστοι είναι οι Έλληνες, έξυπνοι, ταλαντούχοι, και πόσο μπάχαλο είναι η κοινωνία, είναι γκροτέσκο, στον δημόσιο χώρο δεν υπάρχει τιμή. Είναι σοκαριστικό ότι αυτοί οι υπέροχοι άνθρωποι θα μπορούσαν να είναι τόσο κακοί στην οργάνωση της κοινωνίας τους».

Πού οφείλεται αυτό, είναι πασίδηλο: Πρώτο στον άκρατο ατομικισμό, ο εαυτός μας πάνω από όλα, δεύτερο, στην αναξιοκρατία και στα ρουσφέτια και, τρίτο, στο προβληματικό εκπαιδευτικό μας σύστημα. Όταν σε μια κοινωνία οι άξιοι και οι επιτυχημένοι είναι συνήθως παροπλισμένοι από την πολιτική ζωή, ενώ επιπλέουν οι «φελλοί» και ανέρχονται οι κομματικοί κόλακες και αφισοκολλητές, και μας κυβερνούν άνθρωποι που δεν θα έβλεπαν ούτε την πόρτα του κοινοβουλίου, αν δεν είχαν το κληρονομικό προνόμιο του ονόματος, τι να περιμένει κανείς!

• Τρίτο: «Αυτό το μέρος δεν φαίνεται να έχει πιστέψει ποτέ ότι ο ιδιωτικός τομέας θα μπορούσε να κάνει κάτι καλύτερα από τον δημόσιο». Γνωστό και αυτό! Το σπάταλο κράτος αντλεί τους πόρους του από τον ιδιωτικό τομέα με δυσβάσταχτη φορολογία στραγγαλίζοντας τον, ενώ παράλληλα με τα ρουσφέτια έχει αυξήσει υπέρμετρα τους δημοσίους υπαλλήλους στον στενό και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα, και με την αναξιοκρατία τον κατέστησε αναποτελεσματικό και επομένως τροχοπέδη στην ανάπτυξη του τόπου.

• Τέταρτο, που είναι και το πιο σημαντικό: «Το σύστημα δεν έχει τη ικανότητα να επιδιορθωθεί … Αυτή τη στιγμή αποκαλύπτεται ένα κράτος κομφούζιο. Να θεωρείς ότι είναι φυσιολογική η δωροδοκία; Ή ότι μπορείς να μην πληρώνεις τους φόρους σου;» Πώς να επιδιορθωθεί το σύστημα, όταν οι ίδιοι και οι ίδιοι ανακυκλώνονται συνεχώς; Όταν τα δύο μεγάλα κόμματα που κυβέρνησαν τον τόπο και δημιούργησαν τα οξύτατα οικονομικά και όχι μόνον προβλήματα είναι αυτά που εξακολουθούν να μας κυβερνούν;

Πώς είναι δυνατόν τα κόμματα που δωροδοκήθηκαν και χρηματίστηκαν από ξένες εταιρείες (π.χ. Siemens) να παριστάνουν τις «αθώες περιστερές» και να μην αυτοδιαλύονται για το καλό του τόπου; Πώς είναι δυνατόν να αλλάξει το σύστημα, όταν οι χιλιάδες δημόσιοι υπάλληλοι που μπήκαν από το παράθυρο και τις χαραμάδες, και όχι με δημόσιο αξιοκρατικό διαγωνισμό, εξακολουθούν να βρίσκονται ανενόχλητοι στις θέσεις τους; Πώς να αλλάξει το σύστημα, όταν στις τάξεις των κομμάτων εξακολουθούν να βρίσκονται άτομα που είχαν για «χόμπυ» τους το ρουσφέτι; Πώς να άλλάξει, όταν ο νεποτισμός και η οικογενειοκρατία είναι ο κανόνας; Πώς να αλλάξει, όταν οι πρωταίτιοι της τραγικής καταστάσεως στην οποία οδήγησαν τη χώρα μένουν ατιμώρητοι και εξακολουθούν να απολαμβάνουν τα προνόμιά τους; Συνεπώς, θα εξακοληθήσουμε να έχουμε «ένα μεγάλο κράτος που δεν προσφέρει αξία, καθώς καταφεύγεις σε ιδιωτικά μαθήματα, δίνεις φακελλάκι στους γιατρούς … δεν είναι λοιπόν μόνο μεγάλο, είναι και άχρηστο».

• Τελευταία, αλλά όχι ασήμαντη παρατήρηση, είναι η διαπίστωση ότι οι πάντες δεν δείχνουν «κανένα ενδιαφέρον για το κοινό συμφέρον»! Αυτό οφείλεται βέβαια, αφενός, στον χαρακτήρα του Έλληνα, αλλά και στη γενικότερη παιδεία του, και αυτήν του σχολείου, αλλά πολύ περισσότερο την κοινωνική και την πολιτική παιδεία. Ο πυθαγορικός φιλόσοφος Ξενόφιλος, όταν ρωτήθηκε, πώς μπορεί να διαπαιδαγωγήσει τον γιό του καλύτερα, απάντησε, «αν ζήσει σε μια ευνομουμένη πόλη». Τα πρότυπα που προβάλλει η κοινωνία και η πολιτεία ασκούν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της συμπεριφοράς των πολιτών. Αν θέλουμε μια πραγματική «κοινωνία», θα πρέπει τόσο η παιδεία όσο και τα πρότυπα να είναι συμβατά με αυτή την έννοια, δηλαδή ότι το κοινό συμφέρον υπερτερεί του ατομικού συμφέροντος, χωρίς βέβαια να συνθλίβεται το τελευταίο, όπως συμβαίνει στα αυταρχικά καθεστώτα.

Πόσο επίκαιρο πράγματι είναι το ποίημα-ελεγεία του σοφού νομοθέτη Σόλωνα που τιτλοφορείται Ευνομίη! Τα κακά που προκαλεί η Δυσνομίη, το αντίθετο δηλαδή της Ευνομίας, είναι διαχρονικά τα ίδια! «Η πόλη-κράτος καταστρέφεται τόσο από τις ανοησίες των πολιτών, όσο και από την αδικοπραγία των δημαγωγών, οι οποίοι θα υποστούν τις συνέπειες της μεγάλης τους αλαζονείας. Πλουτίζουν με τις άδικες πράξεις τους! Οι πολίτες δεν σέβονται πια ούτε την ιερή ούτε τη δημόσια περιουσία, αλλά ο καθένας κλέβει και αρπάζει όπως και ό,τι μπορεί, χωρίς να λογαριάζει το σεμνό θρόνο της Δικαιοσύνης, η οποία σιωπηλή, γνωρίζοντας καλά και αυτά που γίνονται τώρα και αυτά που έγιναν στο παρελθόν, κάποτε με την πάροδο του χρόνου έρχεται ως εκδικήτρια φέρνοντας σε όλους μια αναπόφευκτη πληγή και οδηγεί γρήγορα στη δουλεία… και ακόμη περισσότερο στον εμφύλιο πόλεμο… Έτσι το δημόσιο κακό μπαίνει στο σπίτι του καθενός, δεν μπορούν οι ξώπορτες να το κρατήσουν έξω, πηδάει πάνω από τον ψηλό τοίχο και τον βρίσκει στα σίγουρα, ακόμα κι αν κάποιος καταφύγει στα άδυτα του σπιτιού του!»

Η σωφροσύνη, η ισότητα, η ισονομία, το μέτρον, η αίσθηση του κοινού συμφέροντος, και η δικαιοσύνη είναι ιδιαίτερα σήμερα απαραίτητα συστατικά της ευνομίας, χωρίς την οποία είναι αδύνατη η ευημερία των πολιτών. Οι αθάνατες ανθρωπιστικές αξίες του αρχαίου ελληνικού πνεύματος, σε συνδυασμό με τις χριστιανικές έννοιες της αγάπης και της αλληλεγγύης, είναι οι μόνες που μπορούν να διαμορφώσουν προς το καλύτερο τον χαρακτήρα των μελλοντικών γενεών, ώστε να επικρατήσει σταδιακά μια ευνομουμένη και ευημερούσα κοινωνία απαλλαγμένη από τα σοβαρά προβλήματα του παρόντος.

ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΑΤΣΟΥΡΗΣ,
Καθηγητής Φιλολογίας Παν/μίου Ιωαννίνων

Λέλα Καραγιάννη:η ηρωίδα της Εθνικής Αντιστάσης

Λέλα Καραγιάννη:η ηρωίδα της Εθνικής Αντιστάσης
Στην σκέψη μας, τις ημέρες αυτές του Σεπτέμβρη, πρώτη λάμπει σαν φωτεινό μετέωρο κι ερχόμαστε να αποτίσουμε φόρο τιμής στην γενναία, πολύτεκνη ηρωίδα της Αντιστάσεως κατά της Γερμανικής Κατοχής, Λέλα Καραγιάννη.

Γεννήθηκε στην Λίμνη Ευβοίας το 1898. Γονείς της ο Αθανάσιος Μηνόπουλος και η Σοφία Μπούμπουλη, της ιστορικής οικογενείας Μπούμπουλη εκ Σπετσών. Στο αίμα της κυλούσε το ηρωικό αίμα της Λασκαρίνας Μπουμπουλίνας. Γενιά-γενιά το αίμα αυτό μεταγγιζόταν και φιλτραριζόταν για να δώσει έναν πολύτιμο καρπό στο δένδρο της Λευτεριάς, την Λέλα Καραγιάννη! Δίπλα της ο Μικρασιάτης σύζυγός της Νικόλαος Καραγιάννης, φαρμακέμπορος. Ένα ζευγάρι ταιριαστό, με πίστη, όραμα, φλόγα, ανησυχίες, ιδανικά. Απόδειξη η πολύτεκνη οικογένειά τους με τα επτά βλαστάρια τους: Ιωάννα, Γιώργο, Ηλέκτρα, Βύρωνα, Νέλσωνα, Νεφέλη, και Ελένη.

Αυτή η οικογένεια με το μπουρλότο του ‘21 στην ψυχή, με το ανήσυχο πνεύμα και αίμα της Μπουμπουλίνας να βράζει στις φλέβες, έγινε ο πυρήνας –από τις πρώτες κιόλας ημέρες της Κατοχής– της αντιστασιακής οργανώσεως «Μπουμπουλίνα». Τεράστιο έργο σε πολλούς τομείς που συνεχώς μεγάλωνε και μεγαλουργούσε. Αρχικά ασχολήθηκε με την περισυλλογή, απόκρυψη, υγειονομική περίθαλψη, τροφοδοσία και φυγάδευση Βρετανών, Αυστραλών, Καναδών και Νεοζηλανδών αξιωματικών και στρατιωτών, στην Μέση Ανατολή ή στις ομάδες Ζέρβα και Ψαρρού. Ας σημειωθεί ότι τα έξοδα και η χρηματοδότηση βάρυνε ουσιαστικά την ίδια. Στην συνέχεια υπήρξαν πολλοί που την βοήθησαν και πύκνωναν τις τάξεις της Οργανώσεως.

Το καταπληκτικό ήταν το πως η διαισθητική της κεραία εντόπιζε άτομα τα οποία ανήκαν στο εχθρικό στρατόπεδο και τα έπειθε να συνεργαστούν μαζί της. Ιταλοί και Γερμανοί προσέφεραν ανεκτίμητες υπηρεσίες στην Πατρίδα μας κάτω από την εμπνευσμένη καθοδήγηση της Λέλας Καραγιάννη. Μέσα από αυτή την αγαστή συνεργασία έρχονταν οι επιτυχίες σε φυγαδεύσεις, δολιοφθορές, αποδράσεις, πληροφορίες στο Συμμαχικό Στρατηγείο, σωτηρία κρατουμένων, εξάρθρωση προδοτών κ.λπ.

Επικεφαλής από την σύλληψη ενός σχεδίου, την οργάνωση, επίβλεψη και εκτέλεση μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια η Λέλα. Τακτικά τα ραδιοφωνικά κύματα του Καΐρου εκφωνούσαν την φράση: «Ευχαριστούμε το άρωμα!» Ήταν το σύνθημα ότι η αποστολή είχε διασωθεί. Άρωμα Ελπίδας, άρωμα Λευτεριάς η αδάμαστη Λέλα Καραγιάννη! Άοκνη μυρμηγκοφωλιά η οργάνωση «Μπουμπουλίνα».

Εργάστηκαν έτσι μέχρι τις 11 Ιουλίου 1944, όταν από απροσεξία και αμέλεια μελών της οργανώσεως «Απόλλων» απεκαλύφθη έγγραφο που αφορούσε στην δράση της Καραγιάννη. Οι Γερμανοί την συνέλαβαν την ίδια ημέρα στο νοσοκομείο του Ερυθρού Σταυρού όπου νοσηλευόταν για υπερκόπωση.

Την ίδια νύκτα συνέλαβαν πέντε από τα παιδιά της. Ο σύζυγός της, η Ελένη και ο Γιώργος διέφυγαν. Στα μπουντρούμια της Μέρλιν, τα βασανιστήρια φρικτά. Η Ηλέκτρα που ήταν έγκυος απέβαλε και βασανιζόταν έναν ολόκληρο μήνα με ακατάσχετη αιμορραγία, χωρίς να την δει ένας γιατρός! Δεν μίλησε κανείς. Σειρά της μάνας. Την κρέμασαν, της εξάρθρωσαν τα χέρια, της έκαψαν τα άκρα, της τρύπησαν τα πλευρά. Χωρίς νερό την βασάνιζαν τρεις ημέρες...

Τέλος της παρουσίασαν τον υιό της Νέλσωνα και της δήλωσαν ότι θα τον εκτελέσουν επί τόπου αν δεν ομολογήσει. Μέσα από το ράκος που την είχαν καταντήσει, η ψυχή έδωσε φθόγγους στην ηρωίδα για να απαντήσει σαν αληθινή Μπουμπουλίνα: «Ζητείτε από μία Ελληνίδα μάνα να προδώσει τους συνεργάτες της και την πατρίδα της, με την απειλή του τυφεκισμού των παιδιών της. Ε, λοιπόν μάθετε ότι τα παιδιά μου ανήκουν εις την Ελλάδα!» Στην φυλακή στο Χαϊδάρι την μαχαίρωσαν και τα μαρτύρια της συνεχίστηκαν. Όμως την περιποιήθηκαν οι συγκρατούμενές της. Κι εκείνη στάθηκε για όλους -όπως πάντα- μάνα και ψυχή...

Εκτελέσθηκε την αυγή της 8ης Σεπτεμβρίου 1944, ψάλλοντας τον Εθνικό Ύμνο και χορεύοντας τον χορό του Ζαλόγγου, εμψυχώνοντας μέχρι την τελευταία στιγμή τους υπόλοιπους μελλοθανάτους πατριώτες. Διάτρητο από σφαίρες το κορμί της, ετάφη κρυφά από φίλους στο Β’ Νεκροταφείο στα Πατήσια, λίγες μόνο ημέρες πριν να χαράξει η Λευτεριά. Με απέλπιδες ενέργειες ο δραματικός Νικόλαος Καραγιάννης κατόρθωσε ώστε να σωθούν: από την εκτέλεση ο Βύρων και ο Νέλσων.

Στην Λέλα Καραγιάννη απενεμήθησαν πολλές τιμητικές διακρίσεις. Μα εκείνη δεν αγωνίσθηκε γι’ αυτό! Αγωνιζόταν με ένα πάθος για την λευτεριά, λες κι η απελευθέρωση εξαρτάτο προσωπικά από αυτήν! Τελικά ήταν το γονίδιο της Μπουμπουλίνας, που μετέτρεψε την απλή νοικοκυρά της Κυψέλης σε ηρωίδα, σύμβολο και παράδειγμα για τις επερχόμενες γενιές.

Ταπεινό δαφνόκλαδο το δικό μας αφιέρωμα στην πολύτεκνη Ελληνίδα μάννα, στην ηρωίδα μας Λέλα Καραγιάννη, που άναψε στην Παναγία 46 λαμπάδες, τα χρόνια της, ανεβαίνοντας βήμα-βήμα με την θυσία και με το μαρτύριό της το μονοπάτι της λευτεριάς!

της Ελίνας Μαστέλλου-Γιαννάκενα

Πηγή:http://www.metopo.gr/

«Εμείς μόνοι»

«Εμείς μόνοι»

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...