Παρασκευή, 30 Δεκεμβρίου 2011

ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΜΙΧΑΗΛ ΟΙΚΟΝΟΜΑΚΟΣ: «TO '74 ΜΠΟΡΟΥΣΑΜΕ ΝΑ ΤΕΛΕΙΩΝΟΥΜΕ ΜΕ ΤΟΥΣ ΤΟΥΡΚΟΥΣ!»


161007-oikonomakos συνέντευξη στον Δημήτρη Ζαφειρόπουλο
στον ΕΚ της 24ης Ιουλίου 2005

Ο Στρατηγός Μιχαήλ Οικονομάκος Με αφορμή την επέτειο της τουρκικής εισβολής στη μεγαλόνησο, ο «Ελεύθερος Κόσμος» συνομίλησε με δύο εκ τους βασικούς πρωταγωνιστές των γεγονότων. Τον Στρατηγό Μιχαήλ Οικονομάκο που βρέθηκε στην πρώτη γραμμή δύο διαφορετικών μετώπων, εκείνες τις τραγικές, αλλά και ένδοξες ημέρες.
Το 1960 με '62, λίγο μετά την υπογραφή των συμφωνιών Ζυρίχης-Λονδίνου, υπηρετούσατε στην Κύπρο, στο στρατηγείο της Λευκωσίας. Ας ξεκινήσουμε από εκεί λοιπόν...
Για να μιλήσουμε για το Κυπριακό, πρέπει ν' αρχίσουμε από την αρχή, δηλαδή από τις συνθήκες Ζυρίχης και Λονδίνου που είναι και η απαρχή του κακού. Οι συνθήκες αυτές, που υπεγράφησαν το 1960, προέβλεπαν τη δημιουργία ενός κράτους μικτού, δικοινοτικού. Στη δημοκρατία αυτή που εγκατεστάθη στην Κύπρο, οι μεν Έλληνες είχαμε το τιμόνι, οι δε τούρκοι έλεγχαν τα φρένα. Δεν είναι όμως δυνατό να κινηθεί εμπρός ένα όχημα, όταν ο κυβερνήτης του δεν ελέγχει και το τιμόνι και τα φρένα.

Στο στρατηγείο που δημιουργήθηκε εν συνεχεία περιελήφθη ένα ελληνικό τάγμα, η ΕΛ.ΔΥ.Κ., και ένα τουρκικό τάγμα, με υπεροχή των Ελλήνων-900 Έλληνες, 600 τούρκοι. Αυτό ήταν ένα από τα μεγάλα σφάλματα των συμφωνιών Ζυρίχης-Λονδίνου. Ύστερα από πολλά χρόνια έφεραν τον τουρκικό στρατό στην Κύπρο! Οι τούρκοι δρούσαν πάντοτε με βάση μία διχοτομική στρατηγική. Εμείς αντίθετα δεν είχαμε καμία στρατηγική και δεν λαμβάναμε σαφείς εντολές.
Παράλληλα υπήρχε και ένα τριμερές στρατηγείο στην Κύπρο, με εναλλαγές στις θέσεις διοικήσεως. Δηλαδή, ο διοικητής του ήταν Έλληνας, ο υποδιοικητής τούρκος, ο επιτελάρχης Έλληνας, ενώ το 2ο και το 3ο γραφείο τα διοικούσαν Έλληνες Αξιωματικοί. Για να εξισορροπήσουν την κατάσταση οι τούρκοι άρχισαν αφ' ενός μεν να εξοπλίζουν τους τουρκοκυπρίους, αφ' ετέρου δε να φέρνουν κρυφά κι άλλους τούρκους στρατιωτικούς στην Κύπρο. Αυτό φυσικά το αντελήφθημεν εμείς και αρχίσαμε σιγά-σιγά να φέρνουμε Έλληνες, με αποτέλεσμα τελικώς να συγκροτηθεί μία δύναμις-την οποία στη συνέντευξή μας θα ονομάζουμε Μεραρχία-που δε διέθετε όμως σε καμία περίπτωση το δυναμικό πλήρους Μεραρχίας. Έτσι καταφέραμε να κερδίσουμε ένα προβάδισμα έναντι των τούρκων, είχαμε ένα handicap λόγω της παρουσίας της Μεραρχίας. Γιατί οι τούρκοι θα έπρεπε να διανύσουν την απόσταση μεταξύ Τουρκίας-Κύπρου, για να ενισχύσουν τις δυνάμεις τους.

Ποιος ήταν ο ακριβής αριθμός των ανδρών της Μεραρχίας Κύπρου;
Δεν ήταν περισσότεροι από 3.000.
Σχετικά με την απόφαση να αποσυρθούν οι άνδρες αυτοί...
Αυτό ήταν το μεγάλο μας σφάλμα. Η Μεραρχία δεν έπρεπε να αποσυρθεί, με οποιοδήποτε τίμημα. Όσο κι αν μας απειλούσαν, όσο κι αν μας φοβέριζαν, η Μεραρχία αυτή έπρεπε να παραμείνει στην Κύπρο, γιατί όπως σας είπα έτσι είχαμε κερδίσει το handicap. Ήμασταν παρόντες στην Κύπρο! Ενώ οι τούρκοι δεν είχαν πατήσει γερά στην Κύπρο, είχαν απλά τη δύναμη την οποία προέβλεπε η συνθήκη. Και για να ενισχυθούν έπρεπε να διατρέξουν μία σημαντική απόσταση.
Εκτός όμως από το συσχετισμό των δυνάμεων, οι συνθήκες Ζυρίχης-Λονδίνου προέβλεπαν και κάτι άλλο. Ότι αν δεν μπορεί να λειτουργήσει το νέο καθεστώς, οι εγγυήτριες δυνάμεις είχαν το δικαίωμα να επέμβουν. Και οι τρεις μαζί, αλλά και η καθεμία χωριστά! Η αποδοχή του όρου αυτού ήταν ένα μεγάλο εθνικό έγκλημα. Εκεί πάτησαν οι τούρκοι-στον κίνδυνο που δήθεν διέτρεχε η μειονότης η τουρκική-και επενέβησαν.
Εν πάση περιπτώσει, εφ' όσον γνωρίζαμε πως οι τούρκοι είχαν το δικαίωμα επεμβάσεως, έπρεπε το Ελληνικό Επιτελείο να είχε καταστρώσει ένα πλήρες σχέδιο αντιμετωπίσεως πιθανής τουρκικής εισβολής στην Κύπρο. Ένα συγκρότημα και των τριών Κλάδων θα έπρεπε να είναι ανά πάσα στιγμή έτοιμο να επέμβει.
Θεωρείτε δηλαδή πως το Ελληνικό Γ.Ε.ΕΘ.Α. δεν είχε εκπονήσει ένα τέτοιο σχέδιο;
Εγώ προσωπικά δεν είδα ποτέ κάτι τέτοιο. Και πιστεύω πως δεν είχε προβλεφθεί, γιατί αν είχε προβλεφθεί, τότε θα είχε επέμβει η Ελλάς...
Προβλήθηκε πρόσφατα σε επανάληψη μία εκπομπή του δημοσιογράφου Αλέξη Παπαχελά, με θέμα την τουρκική εισβολή στην Κύπρο. Από τα λεγόμενα διαφόρων αμερικανών που έπαιξαν βασικό ρόλο στο παρασκήνιο των τότε γεγονότων, συγκράτησα κάτι που επανέλαβαν άπαντες: "Αν ξεκινούσε 161007-ekτότε ένας ελληνοτουρκικός πόλεμος, η Ελλάς θα ερχόταν σίγουρα σε πολύ άσχημη θέση...". Πώς σχολιάζετε την άποψη αυτή;
Όχι, εγώ πιστεύω ότι είμεθα ισχυρότατοι και διατηρούσαμε το προβάδισμα. Ο Στρατός ήταν ισχυρός, η Αεροπορία και το Ναυτικό πανέτοιμα, διαθέταμε τελευταίου τύπου αεροσκάφη και υποβρύχια. Ασφαλώς και μπορούσαμε να τα βγάλουμε πέρα με τους τούρκους. Νομίζω μάλιστα πως αν τους αντιμετωπίζαμε εκείνη την εποχή, τότε θα είχαμε ησυχάσει για πάρα πολύ καιρό από τις τουρκικές απειλές.
Ο Ιούλιος του 1974 σας βρίσκει στην Θράκη, Διοικητή της 21ης Ταξιαρχίας Τεθωρακισμένων...
Μάλιστα, ήμουν Διοικητής της 21ης Ταξιαρχίας Τεθωρακισμένων, της οποίας, σαν σήμερα-20 Ιουλίου-ολοκλήρωσα την προώθηση στην περιοχή έναντι του προγεφυρώματος Καραγάτς. Στην περιοχή αυτή οι τούρκοι είναι εντεύθεν του Έβρου, και προσωπικώς είχα προτείνει την κατάληψή της, ως απάντηση στην κατάληψη του κυπριακού εδάφους από τους τούρκους. Αν προχωρούσαμε στην κατάληψη του Καραγάτς, εν συνεχεία μπορούσαμε να δώσουμε τους διπλωματικούς μας αγώνες, κρατώντας ένα ισχυρό διαπραγματευτικό όπλο.
Η επιχείρηση καταλήψεως του προγεφυρώματος θεωρείται πως δεν ήταν ιδιαιτέρως δύσκολη;
Η κατάληψη του Καραγάτς δεν ήταν δύσκολη και αυτό το λέω βασιζόμενος στη μεγάλη ισχύ των δυνάμεών μας και ιδιαιτέρως στον ενθουσιασμό των ανδρών. Η εκπαίδευσις ήτο αρίστη, όταν δε μας επεσκέφθη ο Μπονάνος και με ερώτησε: "Τι θέλεις από μένα;", του είπα: "Θέλω να καταλάβω το Καραγάτς και ως ενίσχυση θέλω την Αεροπορία για 20 λεπτά". Μου απάντησε ότι θα την έχω, γεγονός που επιβεβαιώνει και στο βιβλίο του. Το βράδυ της 20ης Ιουλίου μάλιστα με ειδοποίησαν να είμαι έτοιμος, έβαλα 'μπρος τα άρματα, αλλά μέχρι το πρωί δεν μου εδόθη η τελική εντολή. Το πρωί τελικώς έκλεισα τις μηχανές και απογοητεύθην, καθώς απεδείχθη πως η κυβέρνησις δεν είχε το θάρρος να πράξει όπως απαιτούσε το εθνικό συμφέρον.
το φύλλο του ΕΚ της 24ης Ιουλίου 2005 με την συνέντευξη του Στρατηγού ΟικονομάκουΜιλήστε μας για τις ημέρες προ της εισβολής; Πώς ήταν το ηθικό του στρατεύματος και τι κλίμα επικρατούσε στην Θράκη;
Το ηθικό τις ημέρες εκείνες ήταν πάρα πολύ υψηλό, παρόμοιο με εκείνο του 1940. Και ο Στρατός και οι επίστρατοι που ήρθαν ήταν ενθουσιασμένοι. Τότε μάλιστα παρουσιάστηκε πάρα πολύς κόσμος στις Μονάδες. Ο δε λαός, οι Θράκες-οι οποίοι είναι υπερπατριώτες και κατά τη γνώμη μου είναι οι καλύτεροι Έλληνες, με πρώτους τους κατοίκους του Έβρου, που ζουν μονίμως στον κίνδυνο-διατηρούσαν πάρα πολύ υψηλό ηθικό. Έβγαιναν ενέδρα τη νύχτα, ,αμέσως μετά την κοπιαστικής εργασία τους στα χωράφια. Ένας στρατιώτης, ένας κάτοικος του Έβρου. Πάντα στο πλευρό μας, πάντα μαζί μας, πάντα ετοιμοπόλεμοι. Και οργανώνονταν, λέγοντάς μας από πού θα εισβάλλουν, ποιο χωριό θα χτυπήσουν πρώτο και μας έδιναν ασφαλώς πολύ χρήσιμες πληροφορίες.
Με βάση τον συσχετισμό των δυνάμεων στον Έβρο, θεωρείτε πως υπήρχε δυνατότητα προέλασης του Ελληνικού Στρατού, πέραν του ποταμού;
Νομίζω πως ναι. Εκείνη την εποχή ναι. Οι δυνάμεις μας ήταν ισχυρές, θεωρώ πως μπορούσαμε να καταλάβουμε το Καραγάτς-όπου οι τούρκοι είχαν το μειονέκτημα να έχουν στην πλάτη τους το ποτάμι-και εν συνεχεία να προελάσουμε πέραν του Έβρου. Αυτό θα ήταν εφικτό με την υποστήριξη της Αεροπορίας, την οποία μου υπεσχέθη ο αρχηγός του Γ.Ε.ΕΘ.Α. Έπρεπε απαραιτήτως να γίνει ο αντιπερισπασμός αυτός, για να αναγκάσουμε του τούρκους να στραφούν και προς τα εκεί.
Με τη Μεταπολίτευση, οι διάφοροι προοδευτικοί κύκλοι, στην προσπάθειά τους να βάλλουν κατά του Στρατιωτικού καθεστώτος αναφέρονται μονίμως σε δύο ζητήματα: στην τουρκική υπεροπλία και στην υποτιθέμενη αποσύνθεση των Ενόπλων μας Δυνάμεων, η οποία λένε πως φάνηκε κυρίως κατά τη γενική επιστράτευση...
Η αποσύνθεσις των Ενόπλων Δυνάμεων είναι ένας μύθος. Ο Ελληνικός Στρατός διέθετε άριστο εξοπλισμό, και αυτό δεν οφειλόταν ούτε στο ΝΑΤΟ, ούτε και υπήρχε καμία άλλη βοήθεια, πέραν των χρημάτων του ελληνικού λαού. Και εξοπλισμό διαθέταμε και ηθικό, παρόμοιο του 1940. Προσήλθαν οι επίστρατοι, όπως ακριβώς είχαν προσέλθει και οι πατεράδες τους το '40. Όσοι θέλουν να κατηγορήσουν το Στρατιωτικό καθεστώς, μπορούν να θέσουν το ζήτημα της αποσύρσεως της Μεραρχίας και μόνο. Αυτό ήταν πράγματι ένα σφάλμα.Σχετικά με την τουρκική απόβαση κατά τον "Αττίλα-1"...
Από την πρώτη ημέρα που ήρθαν στην Κύπρο οι τούρκοι-στις 17 Αυγούστου του 1960-τo σχέδιό τους ήταν να αποβιβαστούν στην Κυρήνεια. Και περίμεναν ανά πάσα στιγμή το δικό μας λάθος, που θα τους χάριζε μια τέτοια ευκαιρία. Το έδαφος τους βοηθά, καθώς αποβιβαζόμενοι "κολλάνε" αμέσως πάνω στον Πενταδάκτυλο, πιάνουν τη διάβαση από την οποία διέρχεται η οδός Λευκωσίας-Κυρήνειας, κατόπιν κατευθύνονται προς ένα χωριό τουρκικό που λέγεται Κιόνελι και εν συνεχεία προς την τουρκική συνοικία της Λευκωσίας. Δε χρειαζόταν πολύ μυαλό για να καταλάβει κανείς ότι αυτή τη διαδρομή θα ακολουθούσαν οι τούρκοι. Σας λέω όμως ότι από την πρώτη ημέρα που πάτησαν στην Κύπρο, σχεδίαζαν την απόβαση. Κάθε μέρα προετοιμάζονταν! Προσωπικώς παρακολουθούσα τις κινήσεις τους και ενημέρωνα συνεχώς την υπηρεσία.
Ποιοι ευθύνονται που τελικά δε ρίξαμε τους τούρκους στη θάλασσα;
Την ημέρα της απόβασης, εμείς τρέχαμε ακόμη από 'δω κι από 'κει. Δεν είχαν ηρεμήσει τα πνεύματα μετά το πραξικόπημα. Ήμασταν διχασμένοι και απροετοίμαστοι. Πολλές ευθύνες βαραίνουν τον Ιωαννίδη, ο οποίος ανέλαβε μία δύσκολη αποστολή χωρίς να συνυπολογίσει όλες τις παραμέτρους. Δεν ήταν προδότης ο Ιωαννίδης, πατριώτης ήταν, αλλά πρέπει να 'χεις και μυαλό. Όταν χειρίζεσαι το θέμα της Κύπρου πρέπει να ξέρεις ότι ανακατεύεται σε αυτό και η Αμερική, η Ρωσσία, το Ισραήλ, οι Αραβες, οι Αγγλοι και οι τούρκοι. Πώς λοιπόν ξεκινάς να πας να πάρεις την Κύπρο; Τι είναι η Κύπρος; ο Λυκαβηττός; Όλες οι ξένες δυνάμεις ήσαν εναντίον μας εκείνη την εποχή.
Θεωρείτε ότι ο Ιωαννίδης εξαπατήθηκε από τους αμερικανούς;
Πολύ πιθανό! Δεν τον θεωρώ προδότη. Δεν μπορώ να πιστέψω πως ένας Αξιωματικός Έλλην ότι είναι προδότης. Απλά, "άπλωσε το ζωνάρι του πολύ περισσότερο από 'κεί που μπορούσε". Και τον κοροϊδέψανε...
Αν σας ζητήσω να κρίνετε τη στάση του Αρχηγού του Επιτελείου και των Αρχηγών των τριών Κλάδων;
Πιστεύω ότι δεν έπραξαν το καθήκον τους. Λυπούμαι πολύ γι' αυτό. Εκείνος που μπορούσε να τους παρασύρει όλους ώστε να επιδείξουν την απαιτούμενη επιθετικότητα ήταν ο Αρχηγός του Επιτελείου, ο Γαλατσάνος. Αυτός ήταν εις θέσιν να επιβάλλει τη γνώμη του και να πει ότι πρέπει να επιτεθούμε οπωσδήποτε εναντίον των τούρκων. Εν συνεχεία, φτάνοντας στη μεταπολίτευση, τα ηνία ανέλαβε ο Καραμανλής, ο οποίος δεν είχε κότσια να επιτεθεί. Εφοβήθηκε...
Γιατί δεν ανοίγει ο φάκελος της Κύπρου;
Διότι περιέχει προδοσίες! Ασφαλώς και περιέχει προδοσίες, αλλά πρέπει να μιλήσουν και αυτοί που ήσαν υπεύθυνοι την εποχή εκείνη. Να παραδεχτούν τα σφάλματά τους. Ο Ιωαννίδης, γιατί δε μιλάει, ποιος τον εξαπάτησε. Πρέπει να το πει αυτό το πράγμα...
Γιατί, κατά τη γνώμη σας, σιωπά ο Ιωαννίδης;
Και τι να πει όμως; Ότι την πάτησε; Προφανώς αντελήφθη το σφάλμα του.
Απ' ότι συμπεραίνω πάντως, άποψή σας είναι ότι την 20η Ιουλίου του '74, σύσσωμο το Ελληνικό Έθνος έπρεπε να μπει στον πόλεμο.
Μάλιστα. Έπρεπε να επιτεθούμε! Τώρα το τι θα γινόταν από 'κεί και πέρα είναι άλλη δουλειά...
Κρίνοντας την κατάσταση σήμερα, πώς πιστεύετε ότι θα εξελίσσονταν τα πράγματα σε μια τέτοια περίπτωση;
Νομίζω ότι "θα τους παίρναμε την κάπα" των τούρκων και θα ησυχάζαμε για τα επόμενα 100 χρόνια... Θυμάμαι έναν παρόμοιο επεισόδιο στον Έβρο, τον Αύγουστο του 1952, όταν οι Βούλγαροι κατέλαβαν μία από τις νησίδες Α, Β, Γ που ανήκουν στην Ελλάδα. Οπότε και διετάχθημεν αμέσως να τους χτυπήσουμε, τους χτυπήσαμε και απεχώρησαν αμέσως. Και τότε οι βούλγαροι άνηκαν στο "σύμφωνο της Βαρσοβίας", διέθεταν ικανές δυνάμεις. Είχαν και άρματα Τ-34, ενώ εμείς δεν είχαμε άρματα. Μόνο με τεθωρακισμένα διώξαμε τους βούλγαρους από τις νησίδες. Όταν η στάθμη του νερού υποχωρούσε, εμφανίζονταν οι νησίδες. Τώρα διάβασα στην εφημερίδα, ότι στη νησίδα Γ πρόκειται να υψώσουν 3 σημαίες, την τουρκική, τη βουλγαρική και την ελληνική. Τουρκική και βουλγαρική σημαία σε ελληνικό έδαφος...
,

Δεν υπάρχουν σχόλια: